نكته‌ها 1 - چرا امام ( ع ) صبر را ترجيح داد ؟ ! تاريخ به خوبى گواهى مىدهد كه منافقان و دشمنان اسلام براى رحلت پيامبر ( ص ) دقيقه‌شمارى مىكردند و بسيارى از آنها معتقد بودند با رحلت آن حضرت يكپارچگى مسلمانان از ميان مىرود و شرايط براى يك حركت ضدّ انقلابى فراهم مىآيد و قادر خواهند بود اسلام نوپا را در هم بشكنند ، در چنين شرايطى اگر على ( ع ) براى گرفتن حق خويش يا به تعبير ديگر بازگرداندن مسلمانان به اسلام راستين عصر پيامبر ( ص ) قيام مىكرد با توجّه به تصميمهايى كه براى كنار زدن او از صحنهء خلافت از پيش گرفته شده بود به يقين درگيرى ، روى مىداد و صحنهء جامعهء اسلامى چنان آشفته مىشد كه راه براى منافقان و دشمنان ، جهت رسيدن به نيّات سوءشان هموار مىگشت ، گروههايى كه به نام « اهل ردّه » بعد از رحلت پيامبر ( ص ) بلافاصله در برابر حكومت اسلامى قيام كردند و بر اثر يكپارچگى مردم سركوب شدند ، شاهد و گواه روشنى بر اين معنى است . در بعضى از تعبيرات كه در تواريخ معروف اسلام آمده ، مىخوانيم : « لمّا توفّى رسول اللّه ( ص ) ارتدّت العرب و اشرايّت اليهوديّة و النّصرانيّة و نجم النّفاق و صار المسلمون كالغنم المطيرة فى اللّيلة الشّاتية ، هنگامى كه پيامبر وفات يافت عرب ( جاهلى ) بازگشت خود را شروع كرد و يهود و نصارا سر برداشتند و منافقان آشكار گشتند و وارد صحنه شدند و مسلمانان همانند رمهء بىچوپانى بودند كه در يك شب سرد و بارانى زمستان ، در بيابان ، گرفتار شده‌اند » . « 1 » اينها همه از يك سو و از سوى ديگر قيام كردن با نداشتن يار و ياور ، پيروزى را بر او مشكل مىكرد و شايد اگر قيام مىفرمود بسيارى از ناآگاهان ، اين قيام را

--> ( 1 ) سيرهء ابن هشام ، جلد 4 ، صفحهء 316 .